Onze obesogene omgeving en overgewicht

‘Ieder pondje gaat door het mondje’. Het is een bekende uitdrukking, die de verantwoordelijkheid voor overgewicht bij jezelf neerlegt. Er wordt gedacht dat als je maar voldoende beweegt en met mate eet, je zult afvallen en op streefgewicht zult blijven. Als je dat niet lukt, dan heb je gewoonweg niet genoeg wilskracht.

Maar is dat wel zo? Laten we eens kijken naar hoe vaak overgewicht voorkomt in onze samenleving. Is het toevallig dat het tegelijk omhoogschoot met allerlei grote veranderingen in onze maatschappij? Door de industriële en technische vooruitgang van de afgelopen decennia is de manier waarop we reizen, werken, het huishouden doen en onze vrijetijd besteden, drastisch veranderd. We hoeven ons nog maar nauwelijks te bewegen. Een volwassene zit gemiddeld 9,6 uur per dag in het weekend. En doordeweeks is dat niet veel beter. Maar liefst 8,2 uur per dag besteden we zittend. Ook de voedselindustrie heeft grote veranderingen doorgemaakt. Met haar geavanceerde technieken kan ze voedingsmiddelen gemakkelijker, sneller en goedkoper produceren. Door deze bewerking verliest het voedsel belangrijke nutriënten en vezels. Bovendien wordt er veel vet en suiker aan toegevoegd om het extra aantrekkelijk te maken. De industrie noemt dat het optimaliseren van de smaak. Wat betekent dat? In laboratoria probeert men steeds het zogenaamde bliss point te vinden. Dat is het suiker- en vetgehalte dat maximale bevrediging brengt. Boven dat punt zou extra suiker en vet juist af doen aan de smaak. Het bliss point voor suiker is al behoorlijk hoog, maar voor vet is dat zelfs nog hoger. Vet in voedingsmiddelen kunnen we haast niet detecteren. En wat het nog erger maakt, is dat wanneer je het met wat suiker combineert, het net lijkt alsof er minder vet in zit. Suiker heeft een maskerend effect!

Wat is het resultaat? Voedsel dat calorierijk is, weinig vult en een enorme aantrekkingskracht op ons uitoefent.

Geen wonder dat we als bevolking steeds zwaarder en zwaarder worden. Maar hoe zit het met je eigen verantwoordelijkheid? Als het aan onze omgeving ligt, dan zouden we toch allemaal overgewicht moeten hebben? Voor veel mensen is dat het argument om je ervan te overtuigen dat het toch echt aan jezelf ligt.

Het antwoord is een stuk gecompliceerder. Het blijkt namelijk dat de gevoeligheid voor eetverleidingen per persoon verschilt. Het beloningscentrum waar we het in een eerdere post al over hadden, is niet bij iedereen even actief. Met een sterk beloningscentrum komen verleidingen vaker en intenser bij je binnen. Je moet dus veel meer weerstand bieden tegen allerlei eetsignalen dan iemand met een zwak beloningscentrum.

Overgewicht is dus het gevolg van de combinatie van aanleg en omgeving. Wat betekent dat als je wilt afvallen? Kun je het nu dan maar net zo goed opgeven? Nee, zeker niet! Het betekent alleen dat je je aanpak moet veranderen. Een tijdelijk dieet dat je voorschrijft wat je wel en niet mag eten, zal op de lange termijn niet werken. Je omgeving is immers nog net zo verleidelijk. Het lukt je misschien wel om een poosje minder te eten, maar als je niet investeert in een goed eet- en leefpatroon, komen de kilo’s naderhand weer langzaam terug. Als je je streefgewicht wilt bereiken en behouden, is het belangrijk dat je goede gewoontes opbouwt. En daarmee doelen we niet alleen op eet- en beweeggewoontes, maar ook op wat je gewend bent om te denken. Je mentale weerbaarheid tegen verleidingen speelt namelijk een grote rol. Omdat je met een sterk beloningscentrum gevoelig bent voor de vele eetsignalen om je heen, is het belangrijk om te leren omgaan met verleidingen. Hoe doe je dat?

Het helpt om op moeilijke momenten, bewust opbouwende gedachten te denken. Dat klinkt misschien wat zweverig, maar dat is het niet. Je beloningscentrum wil namelijk graag nú plezier beleven. Al je gedachten gaan daarom uit naar die rol koekjes, die frietjes of die reep chocola. Ze overstemmen de hersenregio waar je goede voornemens vandaan komen: in een deel van de prefrontale cortex. Dat gebiedje is verantwoordelijk voor lange termijn plannen, afwegingen maken et cetera. Als je weerstand wilt bieden tegen de verleiding, moet je ervoor zorgen dat deze regio weer de overhand krijgt. En hoe doe je dat? Door gedachten te denken die je op je lange termijn doel wijzen. Je kunt bijvoorbeeld denken aan alle redenen waarom je wilt afvallen, of je herinnert jezelf aan het nare gevoel dat je altijd krijgt nadat je wel toegeeft aan de verleiding. Belangrijk is dat je alvast bedenkt wat je op moeilijke momenten zult denken. Een goede voorbereiding is het halve werk!



Photo by Roman Kraft on Unsplash

©2018 by physicalbusiness.com 

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now