Ontevredenheid over je lijf maakt dikker

Je lichaamsbeeld zegt iets over hoe je jezelf ziet en hoe belangrijk dit voor je is. Je uiterlijk speelt een rol bij het vormen van je lichaamsbeeld, maar deze relatie werkt ook omgekeerd. Hoe je over je lichaam denkt, beïnvloedt hoe je eruit ziet. In een onderzoek naar lichaamsbeeld werden tieners tussen de 11 en 17 jaar gevraagd hoe ze zichzelf zagen. Ze konden kiezen tussen vijf beschrijvingen: ‘dun’, ‘een beetje dun’, ‘gemiddeld gewicht’, ‘een beetje dik’ en ‘dik’. Degenen die zichzelf als ‘dik’ beschreven, hadden een jaar later twee keer zoveel kans om obees te zijn, ongeacht hun gewicht op het moment van de enquête. Hoe ze hun eigen lichaam zagen, beïnvloedde hun eetgedrag.


. Hoewel er vaak gedacht wordt dat ontevredenheid over je lichaam je motiveert om af te vallen, is het tegendeel waar. Onderzoeken wijzen uit dat mensen die ongelukkig zijn met hun lichaam, meer in gewicht aankomen dan mensen die tevreden zijn. Een voorbeeld hiervan is een studie waar bijna 500 tienermeisjes met overgewicht aan deelnamen. Aan het begin van het onderzoek werd hun BMI gemeten en vulden ze een enquête in die mat hoe tevreden ze met hun lichaam waren. Na vijf en tien jaar werd hun BMI opnieuw gemeten. Het bleek dat de meisjes die het minst tevreden waren een veel hogere toename in BMI hadden dan de meisjes die het meest tevreden waren. Dit effect zagen onderzoekers ook tijdens een afvalprogramma. De vrouwen die erg ontevreden waren met hun lichaam, hadden meer moeite om zich aan het programma te houden.


Deze bevindingen wijzen er op dat ontevredenheid over je lichaam juist een risico vormt op overgewicht. Ook al is het in het begin een reden om af te vallen, kan het daarna juist de oorzaak zijn van mislukte pogingen. Hoe komt dit?


Het idee dat je je eindelijk goed zult voelen over je lichaam, motiveert je weliswaar in het begin om af te vallen. Maar als je erg ongelukkig bent met je figuur, geeft dat ook stress. Die stress zorgt voor de afgifte van hormonen, die je stofwisseling juist vertragen. Bovendien laat onderzoek zien dat stress het je moeilijker maakt om je te houden aan je dieetvoornemens en dat je sneller toegeeft aan eetbuien. Stress put je namelijk uit, waardoor je minder energie over hebt om jezelf af te leiden en je gedachten te verzetten. Het tegenovergestelde is ook bewezen: vrouwen met een positief lichaamsbeeld luisteren meer naar hun lichaam en laten zich in hun eetgedrag meer leiden door honger en verzadiging, dan door emoties en situaties.


Daarnaast belemmert een negatief lichaamsbeeld je bij het ondernemen van activiteiten die je helpen bij gewichtsverlies. De schaamte voor je lichaam kan je bijvoorbeeld er van weerhouden om naar de sportschool te gaan of te zwemmen.


Als het je ondanks je ontevredenheid toch lukt om af te vallen, blijft het belangrijk om te werken naar een gezond lichaamsbeeld. Voor het behoud van je streefgewicht, is een positief beeld van je lichaam namelijk cruciaal. En dat komt niet automatisch met een slanker lijf. Zodra je afvalt, zal je lichaamsbeeld weliswaar steeds positiever worden. Maar het zal zich niet compleet aanpassen aan de nieuwe situatie. In een onderzoek van psycholoog Thomas Cash en zijn collega’s werd gekeken naar het lichaamsbeeld van vrouwen die hun overgewicht verloren hadden. Zij dachten weliswaar positiever over zichzelf, maar hadden nog steeds gevoelens van stress over hun uiterlijk. Het knagende gevoel dat er iets mis met hen was, hield in zekere mate aan.


Je kunt je voorstellen dat zulke gevoelens het je moeilijk maken om je gewicht stabiel te houden. De voldoening die je ervoer tijdens het afvallen, valt weg wanneer je eenmaal je streefgewicht hebt bereikt. Als je dan nog worstelt met negatieve gedachten, wordt het erg lastig om je gezonde leefstijl vast te houden.


Investeer daarom ook in een gezond lichaamsbeeld als je aan de slag gaat met je leefstijl en eetpatroon. Hoe positiever je jezelf ziet voor, tijdens en na het afvallen, des te groter is de kans dat je je streefgewicht behaalt en behoudt. Maar hoe kan je meer tevreden zijn over jezelf, als je ongelukkig bent met je gewicht? Daarover meer in de volgende post.


Photo by Max Libertine on Unsplash