Is suiker nou echt zo slecht voor je?

Suiker is een belangrijke leverancier van snelle energie. We hebben het nodig en zijn daarom biologisch geprogrammeerd om het lekker te vinden. Als baby krijgen we al een lading suiker binnen via moedermelk. Deze doet qua suikergehalte niet veel onder voor bijvoorbeeld Fristi. We hoeven niet ver te zoeken voor suiker in de natuur. Denk maar aan een heerlijk zoete appel of peer. Aan suiker is er dus geen tekort en dat is maar goed ook.


Het probleem is echter dat we met onze geavanceerde productietechnieken aan vrijwel alles extra suiker toevoegen. Dit wondergoedje is namelijk niet alleen heel lekker, maar het zorgt ook voor een mooiere consistentie en een langere houdbaarheid van voedingsmiddelen. Geen wonder dat de voedingsmiddelenindustrie suiker op grote schaal gebruikt voor allerlei producten. Zo krijgen we veel meer suiker binnen dan goed voor ons is. Ons lichaam moet hard werken om de suikerconcentratie in ons bloed omlaag te krijgen. Insuline wordt afgegeven om de cellen te helpen met glucose op te nemen. Hoe meer suiker er in het bloed is, des te meer insuline afgegeven wordt. Maar als de suikerconcentratie hoog blijft omdat je alsmaar bewerkte zoete producten eet, worden de cellen op een gegeven moment ongevoelig voor insuline. Glucose wordt niet meer goed opgenomen en je bloed heeft zowel een hoge suiker- als insulineconcentratie. Dit resulteert in problemen als diabetes, een verhoogde bloeddruk en verhoogd cholesterol.


Het opmerkelijke is echter dat onderzoeken aantonen dat suiker op zichzelf niet de boosdoener is. Het lijkt erop dat pas wanneer het vele suikergebruik gepaard gaat met een overmaat aan calorieën, het de bovengenoemde kwalen veroorzaakt. Een suikerrijk eetpatroon dat niet de dagelijkse aanbevolen calorieën overschrijdt, heeft dus een minder negatieve impact dan een suiker- en calorierijk eetpatroon. Deze observatie bevestigt de gedachte dat we rustig kunnen eten van suikerrijke voedingsmiddelen zoals we die in de natuur tegenkomen. Je zult waarschijnlijk niet te veel calorieën binnenkrijgen van fruit, simpelweg omdat je er niet extreem veel van zult eten. Zo heeft een gemiddelde banaan dan wel ongeveer 25 gram suiker, maar je eet er waarschijnlijk geen tien van op een dag. Dat is anders met het bewerkte voedsel dat onze voedingsindustrie produceert. Het is calorierijk, gemakkelijk verteerbaar voedsel dat qua smaak geoptimaliseerd is zodat je er snel te veel van eet. Het gevolg is dat je met een dergelijk suikerrijk eetpatroon veel meer calorieën binnenkrijgt dan je nodig hebt en suiker een negatieve impact begint uit te oefenen op de processen in je lichaam.


Probeer daarom toegevoegd suiker zoveel mogelijk te vermijden. Let ten eerste op ongezonde snacks zoals koekjes, cake, taart en dergelijke. Deze voedingsmiddelen hoef je niet geheel uit je leven te verbannen, maar ze mogen geen gewoonte zijn. Als je behoefte hebt aan iets zoets, kun je beter bijvoorbeeld een volkoren beschuitje beleggen met hagelslag of jam. Daar zit natuurlijk ook suiker in, maar in tegenstelling tot kant-en-klare koekjes moet je het eerst zelf klaarmaken en heb je daardoor ook een beter gevoel bij de hoeveelheid suiker die je binnenkrijgt. Ook combineer je het met vezels en maak je het zo net wat voedzamer.


Ten tweede is het belangrijk om bewust te worden van hoeveel suiker er in producten zit waarvan je het niet verwacht. Zoals gezegd, wordt tegenwoordig aan vrijwel alles suiker toegevoegd zodat het beter smaakt, er mooier uitziet en langer houdbaar is. Bovendien vormt het een bijzondere combinatie met vet. Adam Drewnoski, een hoogleraar op het gebied van gezondheid en obesitas, liet in de jaren tachtig zijn studenten vijftien soorten glazuur met verschillende suiker- en vetgehaltes proeven. Ze konden vrij goed inschatten hoeveel suiker er in het glazuur zat, maar het beoordelen van het vetgehalte bleek een stuk moeilijker te zijn. Sterker nog, zodra er wat suiker was toegevoegd aan glazuur met veel vet, dachten de studenten juist dat het vetpercentage verlaagd was. Suiker heeft dus een maskerend effect op vet. Als je bewust omgaat met de hoeveelheid suiker in dagelijkse producten, verminder je op de lange termijn je suikerinname aanzienlijk. Maak er daarom een gewoonte van om etiketten goed te bestuderen. Probeer de producten te kiezen waar de minste suiker aan is toegevoegd of overweeg het waar mogelijk zelf te maken. Denk aan allerlei pastasauzen en dressing. Als je geen goede optie vindt met relatief weinig suiker, kun je ervoor kiezen om ze zelf te maken. Dat kost in het begin wat meer tijd, maar je hebt dan wel de controle over hoeveel suiker je toevoegt en je bent je er bovendien veel meer bewust van. Dat helpt je om op andere momenten van de dag gezonde keuzes te maken.


Ten slotte kun je het beste voor water kiezen om de dorst te lessen. Suikerhoudende drankjes door de dag heen tikken qua calorieën erg aan zonder dat je dit merkt. Van een zoete snack kun je tenminste nog wat langer genieten, maar met een drankje heb je nauwelijks door hoeveel suiker je binnenkrijgt. Maak er daarom een gewoonte van om vooral water te drinken.


Photo by Kobby Mendez on Unsplash